Wolontariusze projektu „Oni zmienili bieg historii..” składają podziękowania dla Środowiska Grupy Kampinos AK za udzielenie honorowego patronatu nad projektem oraz aktywny udział w działaniach w ramach projektu. Misją tego środowiska jest kultywowanie tradycji niepodległościowych oraz historii oręża polskiego. Szczególne podziękowania składamy na ręce Pana Marcina Biegasa, z którego inicjatywy 20 listopada odbyła się projekcja filmowa dokumentu fabularyzowanego pt.: „Grupa Kampinos Akcje Bojowe – Atak Na Lotnisko Bielańskie”. Film ten zaprezentował wywiady z żołnierzami Grupy Kampinos AK wraz ze scenami z rekonstrukcji historycznych.

Krótka notka o „Grupie Kampinos”

„Grupa Kampinos” AK była zgrupowaniem partyzanckim Powstania Warszawskiego, została utworzona z oddziałów bojowych Armii Krajowej, które stawiły się na terenie Puszczy Kampinoskiej w przededniu Powstania Warszawskiego, wykonując rozkaz gen. Tadeusza „Bora” Komorowskiego.

Na powstanie „Grupy Kampinos” istotny wpływ miało włączenie do struktur VIII Rejonu, VII Obwodu Okręgu Warszawskiego AK „Obroża” partyzanckiego zgrupowania Stołpecko – Nalibockiego AK, które przybyło z Wschodnich Kresów RP. Zgrupowaniem tym dowodził cichociemny por. Adolf Pilch pseudonim „Góra-Dolina”.

Kwatera główna dowództwa „Grupy Kampinos” znajdowała się w miejscowości Wiersze, tworząc z przyległymi miejscowościami obóz warowny. Teren ten będący w zasięgu władzy powstańczej, łącznie z 24 miejscowościami na obrzeżach  Puszczy Kampinoskiej   był obok Stolicy jedynym wolnym terenem od okupanta określanym jako „Niepodległa Rzeczpospolita Kampinoska”.

„Grupa Kampinos” stoczyła kilkadziesiąt zwycięskich bitew z niemieckim okupantem na terenie Puszczy Kampinoskiej, skutecznie osłaniając Warszawę o strony północnej i wspierając ją zbrojnie oddziałami bojowymi, dostarczając równocześnie  amunicję i broń. W pierwszych dniach powstania „Grupa Kampinos” brała udział w walce o lotnisko bielańskie, w przejęciu niemieckich placówek w terenie, oraz blokowała szosę Warszawa-Modlin, w celu ochrony Warszawy od strony Modlina. Lotniska wprawdzie nie udało się zdobyć jednak działania partyzantów spowodowały, że nie było już ono wykorzystywane przez Niemców do walki z walczącą Warszawą. Ponadto Grupa „Kampinos” brała udział również m. in. w natarciach na Dworzec Gdański oraz w obronie Żoliborza a także obierała zrzuty alianckie zaopatrzenia  przeznaczone dla Powstańców Warszawskich.  Przy sztabie głównym przez cały okres powstania funkcjonowała radiostacja Komendy Głównej AK, która utrzymywała stały kontakt z Londynem.

Działania „Grupy Kampinos” było dla hitlerowców dużym problemem, pomimo  zwiększania sił otaczających zgrupowanie, nie zdecydowali się jednak na uderzenie. W końcu września 1944 roku, gdy została zakończona sowiecka operacja na Pradze a walki w Warszawie zamilkły, Niemcy zdecydowali się na rozbicie Zgrupowania w Puszczy Kampinoskiej powołując w tym celu dwie grupy operacyjne – północ i południe pod kryptonimem „Sternschnuppe” (Spadająca Gwiazda). W związku z przytłaczającą przewagą Niemców oraz kapitulującą Warszawą obrona terenów Puszczy nie była możliwa i niecelowa. W związku z powyższym dowódca „Grupy Kampinos” major Alfons Kotowski „Okoń”  27 września 1944 r. zarządził wymarsz w kierunku Gór Świętokrzyskich. W ślad za nimi ruszyli Niemcy, zaciskając pierścień, mimo to jednak Zgrupowanie przesuwało się na południowy zachód odpierając ataki nieprzyjaciela. Dnia 29 września oddziały kampinoskie dotarły do linii kolejowej Warszawa – Łódź, w pobliżu Jaktorowa. Tutaj doszło do rozstrzygającej i zarazem ostatniej  bitwy, decydującej o końcu istnienia „Grupy Kampinos”. Miażdżąca przewaga Niemców, którzy dysponowali bronią pancerną i lotnictwem, zadecydowała o klęsce Kampinoskiego Zgrupowania. Bitwa ta była największą bitwa partyzancką  Powstania Warszawskiego. Część żołnierzy AK przedostała się przez oblężenie i dotarła na Kielecczyznę, gdzie prowadzono walki do stycznia 1945 roku.

***

Oprac. Tomasz Flis, wolontariusz Rzymskokatolickiej Parafii Matki Bożej Wspomożycielki Wiernych na Chomiczówce

Opieka merytoryczna: Prezes Środowiska Grupy Kampinos AK, Pan Marcin Biegas